ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی: مزایا، انواع و کاربردها
ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی یکی از ابزارهای ضروری در بسیاری از فرآیندهای آزمایشگاهی هستند. این ظروف به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، به طور گسترده در آزمایشگاهها و صنایع مختلف استفاده میشوند. در این مقاله به بررسی مزایا، انواع مواد سازنده و کاربردهای ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی میپردازیم.
مزایای ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی
ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی نسبت به ظروف شیشهای یا فلزی دارای مزایای زیادی هستند، از جمله:
- نشکن بودن: این ظروف به راحتی نمیشکنند و در محیطهای آزمایشگاهی با خطر شکستگی کمتری مواجه هستند.
- سبک بودن: وزن کم این ظروف باعث راحتی در جابجایی و استفاده از آنها میشود.
- قابل انعطاف بودن: ویژگی انعطافپذیری در برخی از انواع ظروف پلاستیکی به آنها کمک میکند تا در شرایط مختلف به راحتی استفاده شوند.
- قیمت پایینتر: ظروف پلاستیکی معمولاً از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفهتر از ظروف شیشهای یا فلزی هستند.
- سازگاری با برخی مواد شیمیایی: بسیاری از ظروف پلاستیکی به خوبی با مواد شیمیایی خاص سازگار هستند و میتوانند در نگهداری مواد شیمیایی مختلف استفاده شوند.
انواع مواد سازنده ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی
ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی معمولاً از سه نوع ماده شیمیایی اصلی ساخته میشوند که هر یک ویژگیهای خاص خود را دارند:
-
پلیاولفین:
- شامل پلیاتیلن و پلیپروپیلن است.
- ویژگیها: بسیار سبک، قابل انعطاف و مقاوم در برابر حلالها و باکتریها.
- کاربرد: این ظروف معمولاً برای نگهداری و جابجایی مواد شیمیایی و نمونهها استفاده میشوند.
-
پلیکربنات:
- این ماده شفاف، سخت و مقاوم در برابر شکستگی است.
- ویژگیها: شفافیت بالا و استحکام مناسب.
- کاربرد: برای نگهداری و تحویل نمونههای حساس و آزمایشهای دقیق به کار میرود.
-
فلورکربن:
- دارای خواص ضد چسبندگی و مقاومت در برابر مواد شیمیایی است.
- ویژگیها: مقاوم در برابر الکتریسیته و خواص ضد الکتروشوک.
- کاربرد: این ظروف معمولاً برای نگهداری و تحویل نمونههای حساس و مواد شیمیایی خاص استفاده میشوند.
محدودیتهای ظروف پلاستیکی
با وجود مزایای فراوان، ظروف پلاستیکی نیز محدودیتهایی دارند که در استفاده از آنها باید مورد توجه قرار گیرد:
- حساسیت به دما: برخی از ظروف پلاستیکی ممکن است در دماهای بالا یا پایین دچار تغییر شکل شوند.
- سازگاری با مواد شیمیایی خاص: برخی مواد شیمیایی میتوانند باعث تخریب یا تغییر خواص ظروف پلاستیکی شوند.
- دوام و استحکام: در مقایسه با ظروف شیشهای، برخی از ظروف پلاستیکی ممکن است دوام کمتری داشته باشند.
معرفی چند نمونه از ظروف پلاستیکی پر مصرف در آزمایشگاه
لوله آزمایش پلاستیکی
لوله آزمایش پلاستیکی یک استوانه به صورت U شکل است که برای نگهداری و مخلوط کردن محلولهای شیمیایی در آزمایشگاهها استفاده میشود. لوله آزمایش پلاستیکی میتواند دارای درپوش لوله یا بدون درپوش لوله باشد. لوله آزمایش پلاستیکی نسبت به لوله آزمایش شیشهای دارای مزایایی مانند سبکتر بودن، شکسته نشدن و ارزانتر بودن است. لوله آزمایش پلاستیکی معمولا از جنس پلیپروپیلن یا پلیاستیرن ساخته میشود.
استوانه مدرج
استوانه یا مزور مدرج پلاستیکی آزمایشگاهی یک وسیله برای اندازه گیری و انتقال حجم مایعات است. این استوانه شکل یک لوله با کف تخت و سر باز دارد و روی آن درجات حجمی نشان داده شده است. استوانه مدرچ پلاستیکی مزایایی مانند سبک بودن، مقاومت شیمیایی و کمتر شکستن دارد. این استوانه در ابعاد و حجم های مختلف قابل تهیه است.
بشقاب پتری دیش
پتری دیش یا پلیت آزمایشگاهی ک ظرف آزمایشگاهی است که برای کشت میکروارگانیسمها، سلولها و بافتها استفاده میشود. پتری دیش از جنس شیشه یا پلاستیک ساخته میشود و دارای یک درب شفاف است که محتوای آن را از آلودگی محافظت میکند. پتری دیش نام خود را از مخترع آن، ژولیوس ریچارد پتری، گرفته است .
ظرف یورین
ظرف یورین یا ظرف ادرار، این ظرف برای نگهداری و جابجایی نمونههای ادرار استفاده میشود. این ظرف دارای درب محکم و مهربندی مناسب است که جلوگیری از ریختن یا آلودگی نمونه را تضمین میکند. ظرف یورین معمولاً از پلیپروپیلن ساخته شده و قابل استرل شدن با اتوکلاو است.
ظرف استول
این ظرف برای نگهداری و جابجایی نمونههای مدفوع استفاده میشود. این ظرف استول دارای قاشقک دار است که کمک میکند تا نمونه را
به راحتی بردارید و در ظرف قرار دهید. این ظرف همچنین دارای درب فشاری یا درب پیچدار است که جلوگیری از نشت یا تغییر شکل نمونه را فراهم میکند. این ظرف معمولاً از پلیاتیلن ساخته شده و قابل دور ریختن است.
رک و جالوله
رک و جا لوله ای پلاستیکی آزمایشگاهی یک وسیله کاربردی برای نگهداری و مرتب کردن لوله های آزمایشگاهی است. این رک ها معمولا از پلاستیک سبک و مقاوم ساخته شده اند و دارای چندین سوراخ برای قرار دادن لوله های آزمایشگاهی با اندازه های مختلف هستند. رک و جا لوله ای پلاستیکی آزمایشگاهی به آزمایشگاه دانشمندان کمک می کند تا فضای کار خود را تمیز و منظم نگه دارند و به راحتی به لوله های آزمایشگاهی خود دسترسی داشته باشند.
جالوله نوع خاصی از پست رک است که قابل حمل و تاشو است. لولههای پلاستیکی برای نگهداری و جابجایی نمونههای مختلف استفاده میشوند. بعضی از لولهها دارای درجات حجم سنج هستند که کمک میکند تا حجم نمونه را به دقت تعیین کنید.
پیپت پلاستیکی
این وسيلي براي جابجائي يك حجم مشخصي از يك محلول به يك ظرف ديگر استفاده مي شود. پيپت پلاستيكي يك لولي با قطر كوچك است كه يكي از سر هاي آن به يك سيليكون يا كائوچو منتصب شده كه با فشار دادن آن، هوا را خارج كرده و با ريلكس كردن، هوا را در لولي جذب مي كند.
با قرار دادن سوراخ لولي در يك محلول، با فشار دادن سيليكون، حجم مورد نظر از محلول را در لولي جذب كرده و با قطع تماس لولي با سطح محلول، حجم جذب شده را حفظ كرده و به يك ظرف ديگر منتقل كرده و با فشار دادن سيليكون، حجم جذب شده را خالي كرده.
بشر پلاستیکی
این ظروف شکل و اندازهای مشابه با بشر شیشهای دارند، اما سبکتر و مقاومتر هستند. بشر پلاستیکی معمولاً از پلیاتیلن ساخته میشوند و برای نگهداری و حمل و نقل مواد مایع مناسب هستند. بشر پلاستیکی قابل استریل شدن هستند و میتوانند در دماهای پایین یا بالا استفاده شوند.
سر سمپلر آزمایشگاهی
سرسمپلر یا تیپ یک قطعه پلاستیکی است که برای انتقال نمونههای مایع در آزمایشگاهها استفاده میشود. سرسمپلر بر روی سمپلر یا پیپت نصب میشود و با ایجاد خلا، حجم مشخصی از نمونه را جذب و تخلیه میکند. سرسمپلرها باید با دقت و تطابق با نوع و حجم سمپلر انتخاب شوند تا دقت و صحت نمونهبرداری را تضمین کنند. سرسمپلرها انواع مختلفی دارند که با رنگهای مختلف قابل شناسایی هستند. برخی از این انواع عبارتند از:
– سرسمپلر کریستالی (سفید و شفاف): برای حجمهای کم (۰.۵-۱۰) میکرولیتر مناسب هستند و در فعالیتهای دقیق مولکولی کاربرد دارند.
– سرسمپلر زرد: برای حجمهای ۲-۲۰ و ۲۰-۲۰۰ میکرولیتر مناسب هستند و در فعالیتهای روتین آزمایشگاهی کاربرد دارند.
– سرسمپلر آبی: برای حجمهای ۲۰۰-۱۰۰۰ میکرولیتر مناسب هستند و در فعالیتهای نیازمند حجمهای بالاتر کاربرد دارند.
– سرسمپلر بزرگ: برای حجمهای ۱-۵ و ۱-۱۰ میلیلیتر مناسب هستند و در فعالیتهای نیازمند حجمهای خیلی بالاتر کاربرد دارند.
سرسمپلرهای آزمایشگاهی معمولاً یکبار مصرف هستند و پس از هر بار استفاده از دکمه خارج کننده سمپلر (Tip Ejector) دور انداخته میشوند. سرسمپلرها باید استانداردهای کیفی و بهداشتی را رعایت کنند و در صورت لزوم استریل باشند. سرسمپلرها نقش مهم و حساس در آزمایشگاهها را ایفا میکنند.
سفتی باکس
سفتی باکس یا safety box یک ظرف ایمنی است که برای جمعآوری و دفع پسماندهای تیز و برنده در مراکز بهداشتی و درمانی استفاده میشود. این ظروف از مواد پلیمری مقاوم ساخته شده و دارای درب، دهانه و خط حداکثر ظرفیت هستند. استفاده از سیفتی باکس در ایران الزامی است و باید مطابق با استانداردهای بهداشتی انجام شود. سیفتی باکس ها به حفظ سلامت کارکنان و بیماران و محافظت از محیط زیست کمک میکنند.
ظروف پلاستيكي آزمايشگاهي بايد با دقت و توجه به نكات زير استفاده شوند:
– قبل از استفاده، بايد خالي و خشک و تمیز باشند.
– قبل از استفاده، بايد عاري از چسب، روغن، گريس يا ساير مواد خارجي باشند.
– قبل از استفاده، بايد عاري از خط و خش يا تغيير رنگ باشند.
– قبل از استفاده، بايد عاري از ترك يا شكاف باشند.
– قبل از استفاده، بايد عاري از حباب يا گرده باشند.
– قبل از استفاده، بايد عاري از لك يا كثافت باشند.
– قبل از استفاده، بايد عاري از رطوبت يا گرده باشند.
ما از شما برای خواندن این مقاله در مورد ظروف پلاستیکی آزمایشگاهی بسیار سپاسگزاریم. این مقاله نتایج تحقیقات ما را درباره اثرات مختلف ظروف پلاستیکی بر کیفیت و عمر نمونه های آزمایشگاهی ارائه می دهد. ما نشان داده ایم که ظروف پلاستیکی با استفاده از مواد بازیافتی و یا قابل تجزیه، علاوه بر کاهش آلودگی محیط زیست، می توانند به حفظ خصوصیات نمونه ها کمک کنند. ما امیدواریم که این مقاله بتواند به پیشرفت علم و فناوری در زمینه آزمایشگاه های پزشکی و بیولوژیکی کمک کند. ما خوشحال خواهیم شد اگر نظرات و پیشنهادات خود را با ما در میان بگذارید.
بدون دیدگاه